ภาษาไทย-คำราชศัพท์2

มาต่อกันเรื่องของราชาศัพท์กันอีกตอนนะครับ
หมวดร่างกาย
กล่องพระสกุล = มดลูก
กล้ามพระมังสา = กล้ามเนื้อ
ขมวดพระศก, ขมวดพระเกศา = ขมวดผมที่เป็นก้นหอย
ข้อนิ้วพระหัตถ์, พระองคุลีบัพ = ข้อนิ้วมือ
ข้อพระกร, ข้อพระหัตถ์ = ข้อมือ
ข้อพระบาท = ข้อเท้า
ช่องพระนาสิก = ช่องจมูก
ช่องพระโสต, ช่องพระกรรณ = ช่องหู
ดวงเนตรขาว, ดวงพระเนตรขาว = ตาขาว
ต้นพระชิวหา, มูลพระชิวหา = โคนลิ้น, ลิ้นไก่
ต้นพระหนุ = ขากรรไกร
ต่อมพระเนตร = ต่อมน้ำตา
นิ้วพระบาท = นิ้วเท้า
ผิวพระพักตร์, พระราศี = ผิวหน้า
ฝ่าพระบาท = ฝ่าเท้า
ฝ่าพระหัตถ์ = ฝ่ามือ
พระกฏิฐิ = กระดูก สะเอว
พระกนิษฐา = นิ้วก้อย
พระกนีนิกา, พระเนตรดารา = แก้วตา
พระกร = ศอกถึงข้อมือ
พระกรรณ = หู ใบหู
พระกราม = ฟันกราม
พระกฤษฎี, บั้นพระองค์, พระกฏิ = สะเอว เอว
พระกัจฉโลมะ = ขนรักแร้
พระกัจฉะ = รักแร้
พระกัณฐมณี = ลูกกระเดือก
พระกัประ, พระกะโประ = ข้อศอก
พระกำโบล, กระพุ้งพระปราง = กระพุ้งแก้ม
พระกิโลมกะ = พังผืด
พระกุญชะ = ไส้พุง
พระเกศา พระเกศ พระศก = เส้นผม
พระขนง, พระภมู = คิ้ว
พระเขฬะ = น้ำลาย
พระครรโภทร, พระคัพโภทร = มีครรภ์ มีท้อง
พระคีวัฐิ = กระดูกคอ
พระคุยหฐาน, พระคุยหประเทศ = องค์ที่ลับชาย
พระโคปผกะ = ตาตุ่ม
พระจุฑามาศ = มวยผม, ท้ายทอย
พระจุไร, ไรจุก = ไรผม
พระเจ้า = หัว ศีรษะ ( พระมหากษัตริย์ )
พระฉวี = ผิวหนัง
พระฉายา = เงา
พระชงฆ์ = แข้ง
พระชังฆัฐิ = กระดูก แข้ง
พระชัตตุ = คอต่อ
พระชานุ = เข่า
พระชิวหา = ลิ้น
พระชีพจร = ชีพจร
พระดัชนี = นิ้วชี้
พระตาลุ, เพดานพระโอษฐ์ = เพดานปาก
พระถัน พระเต้า พระปโยธร เต้านม
พระทนต์ = ฟัน
พระทันตมังสะ, พระทันตมังสา = เหงือก
พระทาฐะ, พระทาฒะ = เขี้ยว
พระทาฐิกะ, พระทาฒิกะ = เครา
พระที่นั่ง = ก้น
พระธมนี = เส้นประสาท
พระนขา, พระกรชะ = เล็บ
พระนลาฏ = หน้าผาก
พระนหารู = เส้นเอ็น
พระนาภี = สะดือ, ท้อง
พระนาสิก = จมูก
พระเนตร, พระนัยนะ, พระจักษุ = ดวงตา
พระเนตรดำ, ดวงพระเนตรดำ = ตาดำ
พระบังคนเบา = ปัสสาวะ
พระบังคนหนัก = อุจจาระ
พระบาท = เท้า
พระบุพโพ = น้ำหนอง, น้ำเหลือง
พระปรัศว์ = สีข้าง
พระปราง = แก้ม
พระปฤษฏางค์, พระขนอง = หลัง
พระปัณหิ, พระปราษณี, ส้นพระบาท = ส้นเท้า
พระปัปผาสะ = ปอด
พระปัสสาสะ = ลมหายใจ เข้า
พระปาทัฐิ = กระดูกเท้า
พระปิฐิกัณฐกัฐ ิ= กระดูกสันหลัง
พระปิตตะ = ดี
พระปิหกะ = ม้าม
พระปีฬกะ = ไฝ
พระผาสุกะ = ซี่โครง
พระผาสุกัฐิ = กระดูกซี่โครง
พระพักตร์ = ดวงหน้า
พระพาหัฐิ = กระดูกแขน
พระพาหา, พระพาหุ = บ่า
พระเพลา = ขาตัก
พระมังสา = เนื้อ
พระมัชฌิมา = นิ้วกลาง
พระมัตถลุงค์ = มันในสมอง
พระมัสสุ = หนวด
พระมุฐิ, กำพระหัตถ์ = กำปั้น, กำมือ
พระเมโท = ไคล
พระโมลี, พระเมาลี = จุก หรือ มวยผม
พระยกนะ (ยะ-กะ-นะ) = ไต
พระยอด = ฝี, หัวฝี
พระโยนี = องค์ที่ลับหญิง
พระรากขวัญ = ไหปลาร้า
พระลสิกา = น้ำในไขข้อ
พระโลมจักษะ, ขนพระเนตร = ขนตา
พระโลมนาสิก, ขนพระนาสิก = ขนจมูก
พระโลมา = ขน
พระวัตถิ = กระเพาะปัสสาวะ
พระวาโย = ลม
พระเวณิ = เปียผม ช้องผม
พระศอ = คอ
พระเศียร = หัว ศีรษะ
พระสกุล, พระครรภมล = รก
พระสิรัฐิ (สิ-รัด-ถิ ), พระสีสกฏาหะ = กะโหลกศีรษะ
พระเสโท = เหงื่อ
พระเสมหะ = เสลด
พระโสณี = ตะโพก
พระหทัย, พระกมล = หัวใจ
พระหนุ (หะ-นุ) = คาง
พระหนุฐิ = กระดูก คาง
พระหัตถ์ = มือ
พระหัตถัฐิ = กระดูก มือ
พระองคาพยพ = ส่วนต่างๆของร่างกาย
พระองคุลี, นิ้วพระหัตถ์ = นิ้วมือ
พระอนามิกา = นิ้วนาง
พระอสา = สิว
พระอังคาร, พระสรรางคาร = เถ้ากระดูก
พระอังคุฐ = นิ้วหัวแม่มือ
พระอังสกุฏ = จะงอยบ่า
พระอังสัฐิ = กระดูกไหล่
พระอังสา = บ่า
พระอัฐิ = กระดูก
พระอัณฑะ = ลูกอัณฑะ
พระอันตคุณ = ไส้น้อย
พระอันตะ = ไส้ใหญ่
พระอัสสาสะ = ลมหายใจออก
พระอัสสุธารา, พระอัสสุชล, น้ำพระเนตร = น้ำตา
พระอุทร = ท้อง
พระอุนาโลม = ขนหว่างคิ้ว
พระอุระ, พระทรวง = อก
พระอุรัฐิ = กระดูกหน้าอก
พระอุหลบ, พระบุษปะ = เลือดประจำเดือน
พระอูรัฐิ = กระดูกขา
พระอูรุ = ต้นขา
พระโอษฐ์ = ปาก, ริมฝีปาก
ม่านพระเนตร = ม่านตา
มูลพระนขา = ขี้เล็บ
มูลพระนาสิก = น้ำมูก
ยอดพระถัน, พระจูจุกะ = หัวนม
ไรพระเกศา, ไรพระศก = ไรผม
ไรพระทนต์ = ไรฟัน
ลำพระศอ = ลำคอ
สันพระนาสิก, สันพระนาสา = สันจมูก
สายพระสกุล = สายรก
เส้นพระเจ้า = เส้นผมของพระมหากษัตริย์
เส้นพระโลหิต,หลอดพระโลหิต = เส้นเลือด
หนังพระเนตร, หลังพระเนตร = หนังตา, หลังตา
หลอกพระวาโย = หลอดลม
หลังพระชงฆ์ = น่อง
หลังพระบาท = หลังเท้า
หลังพระหัตถ์ = หลังมือ
อุณหภูมิพระวรกาย = อุณหภูมิร่างกาย

ภาษาไทย-คำราชศัพท์

วันนี้ครูเอาเรื่องของคำราชศัพท์ให้ได้ดูกันเป็นข้อมูลเพิ่มเติมจากหนังสือ
แบบเรียน คำว่า ราชศัพท์ นั้นแต่เดิมมีความหมายตามรากศัพท์ว่า คำที่
ใช้เกี่ยวกับพระราชาหรือพระเจ้าแผ่น รวมไปถึงเชื้อพระวงศ์ แต่ใน
ปัจจุบันมีความหมายที่กว้างออกไปคือ คำสุภาพที่ใช้ให้เหมาะสม
กับบุคคลกลุ่มต่างๆและกาลเทศะเช่น พระราชา, พระสงฆ์,
นายกรัฐมนตรี, ข้าราชการในระดับต่างๆ, ผู้หลักผู้ใหญ่ที่เป็นที่เคารพ,
พ่อแม่ญาติพี่น้อง กลุ่มคนเหล่านี้ก็จะมีคำสุภาพที่เรามานำมาใช้เพื่อ
แสดงออกถึงเคารพ, เป็นมารยาทที่ได้  และเป็นวัฒนธรรมที่ดีของไทย
   ในตอนนี้จะขอนำเสนอคำราชาศัพท์ ที่ใช้เกี่ยวกับพระเจ้าแผ่นดิน
คำราชาศัพท์หมวดราชตระกูลน้องชาย = พระอนุชา
ป้า = พระปิตุจฉา
ปู่, ตา = พระอัยกา
ผัว = พระสวามี
พ่อ = พระชนก พระบิดา
พ่อผัว, พ่อตา = พระสัสสุระ
พี่เขย, น้องเขย = พระเทวัน
พี่ชาย = พระเชษฐา
พี่สาว = พระเชษฐภคินี
แม่ = พระชนนี, พระมารด
ย่า, ยาย = พระอัยยิกา, พระอัยกี
ลุง (ฝ่ายพ่อ) = พระปิตุลา
ลูกเขย = พระชามาดา
ลูกสะใภ้ = พระสุณิสา
คำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้
กระจกส่อง = พระฉาย
กางเกง = พระสนับเพลา
ของเสวย = เครื่อง
เข็มขัด = รัดพระองค์
คนโทน้ำ = พระสุวรรณภิงคาร
ช้อน = ฉลองพระหัตถ์ช้อน
ตุ้มหู = พระกุณฑล
เตียงนอน = พระแท่นบรรทม
ถาดน้ำชา = ถาดพระสุธารส
ที่นอน = พระยี่ภู่
น้ำกิน = พระสุธารส
น้ำชา = พระสุธารสชา
ประตู = พระทวาร
ปิ่น = พระจุฑามณี
ปืน = พระแสงปืน
ผ้าชุบสรง, ผ้าสรง พระปั้นเหน่ง
ผ้าเช็ดตัว = ซับพระองค์
ผ้าเช็ดหน้า = ซับพระพักตร์
ผ้าอาบน้ำ = พระภูษาชุบสรง
พานหมาก = พานพระศรี
ม่าน, มุ้ง = พระวิสูตร, พระสูตร
ไม้เท้า = ธารพระกร
รองท้า = ฉลองพระบาท
ส้อม = ฉลองพระหัตถ์ส้อม
เสื้อ = ฉลองพระองค์
เหล้า = น้ำจัณฑ์
คำราชาศัพท์หมวดอากัปกิริยา
จดหมาย = พระราชหัตถเลขา
ดู = ทอดพระเนตร
ตัดสิน = พระบรมราชวินิจฉัย
แต่งตัว = ทรงเครื่อง
ถาม = พระราชปุจฉา
ทักทายปราศรัย = พระราชปฏิสันถาร
ทาเครื่องหอม = ทรงพระสำอาง
ไปเที่ยว = เสด็จประพาส
มีครรภ์ = ทรงพระครรภ์
หัวเราะ = ทรงพระสรวล
ให้ = พระราชทาน
ไหว้ = ถวายบังคม
อยากได้ = ต้องพระราชประสงค์
อาบน้ำ = สรงน้ำ
หมวดเครื่องประดับ
กำไลข้อพระบาท, ทองพระบาท = กำไลข้อเท้า
เกยูร = สร้อยอ่อน, ทองต้นแขน
ทองพระกร, พระกำไล, พระวลัย = กำไล
พระกรรเจียก = จอนหู
พระกำไลหยก = กำไลหยก
พระกุณฑล, ตุ้มพระกรรณ= ต่างหู
พระจุฑามณี = ปิ่นประดับเพชร
พระธำมรงค์ = แหวน
พระปั้นเหน่ง = หัวเข็มขัด
พระมหามงกุฎ = พระมหาพิชัยมงกุฎในเครื่องเบญจราชกกุธภัณฑ์
พระมหาสังวาล = สร้อยตัว, สร้อยยาวสวมสะพายแล่ง
พระอุณหิส = กรอบหน้า
พาหุรัด = กำไลต้นแขน
รัดพระองค์ = เข็มขัด
สร้อยข้อพระหัตถ์, พระวลัย = สร้อยข้อมือ
สร้อยพระศอ = สร้อยคอ
* * * * * * * * *